Jarosław RubinDziś, gdy mówimy o San Pietro Infine, większość z nas myśli o ruinach włoskiego miasteczka, „Pompejach XX wieku”. Jednak dla wielu Amerykanów i miłośników kina, San Pietro Infine to przede wszystkim miejsce bitwy oraz tytuł słynnego dokumentu, który wstrząsnął amerykańską armią. Zrealizował go John Huston – reżyser „Sokoła Maltańskiego” (1941) czy „Skarbu Sierra Madre” (1948), a film ten do dziś budzi kontrowersje wokół autentyczności i prawdy o wojnie.
Wróćmy więc do walk, które o mało nie pogrzebały wojskowej kariery Hustona.
San Pietro Infine: Niemiecka barykada na drodze do Rzymu
Miejscowość San Pietro Infine, położona w strategicznej Przełęczy Mignano, stała się naturalną fortecą. Blokowała kluczową drogę nr 6, prowadzącą z Neapolu w głąb Włoch, w kierunku Cassino i Doliny Liri. Niemcy, zajmując miasteczko we wrześniu 1943 r., włączyli je do Linii Reinharda – elementu Linii Zimowej.
Atak na niemieckie pozycje rozpoczął się 8 grudnia przez II Korpus 5 Armii. Pozycje te, bronione przez bataliony 15 Pułku Grenadierów Pancernych i 71 Dywizji Piechoty, były ekstremalnie trudne do zdobycia. Po tygodniu intensywnych walk, 15 grudnia ruszyło natarcie amerykańskiej 36 Dywizji. Bitwa była tak zacięta, że 141 Pułk Piechoty potrzebował aż czterech kolejnych ataków, wspieranych przez czołgi, zanim Niemcy ostatecznie wycofali się 17 grudnia.
Miasteczko zostało doszczętnie zniszczone. Dziś jego ruiny stanowią Historyczny Park Pamięci (Parco della Memoria Storica).
„Bitwa o San Pietro”: Prawda, która zabolała amerykańskich generałów
Dlaczego jednak ten epizod z Kampanii Włoskiej jest tak wyjątkowy? Wszystko za sprawą Johna Hustona.
John Huston, w randze kapitana, zrealizował film dokumentalny opowiadający o tych krwawych walkach. Nakręcony przez operatora Julesa Bucka, film wyróżniał się niespotykanym, brutalnym realizmem.
Najbardziej szokujące były ujęcia martwych amerykańskich żołnierzy, ładowanych do worków na zwłoki. Były to obrazy, jakich w ówczesnych kronikach wojennych po prostu nie pokazywano.
Armia Stanów Zjednoczonych natychmiast zwlekała z upublicznieniem materiału. Obawiano się jednego: spadku morale wśród żołnierzy i społeczeństwa.
Huston, który był oskarżany o stworzenie filmu antywojennego, odparł zarzuty słynnym cytatem:
Jeśli kiedykolwiek nakręcę film prowojenny, powinienem zostać zastrzelony.
Ostatecznie w obronie reżysera stanął generał George Marshall, a Huston został odznaczony i awansowany do stopnia majora. W 1991 roku, film „Bitwa o San Pietro” został wpisany przez Bibliotekę Kongresu do Narodowego Rejestru Filmowego Stanów Zjednoczonych jako „znaczący kulturowo, historycznie lub estetycznie”.
Dzieło Hustona jest więc nie tylko dokumentacją historyczną, ale też świadectwem brutalności kampanii włoskiej, z którą zetknął się 2 Korpus Polski kilka miesięcy później na wzgórzach Monte Cassino.
Odwiedź San Pietro Infine
Historia San Pietro Infine to wstęp do zrozumienia, jak krwawa i zacięta była walka o przełamanie Linii Gustawa.
Jeśli chcesz zobaczyć ruiny San Pietro Infine (które opisuję szczegółowo w trasie samochodowej S2), a także wszystkie inne kluczowe miejsca, gdzie walczyli żołnierze 2 Korpusu Polskiego, zabierz ze sobą mój przewodnik.
Przewodnik „Monte Cassino i okolice. Szlakiem 2 Korpusu Polskiego” to gotowy plan Twojej podróży, zawierający mapy, szlaki piesze i samochodowe. Zamów swój egzemplarz, aby wyruszyć na Szlak Pamięci.
