Już dwa dni po bitwie o Monte Cassino ks. ppłk Włodzimierz Cieński (KMC nr 20), szef duszpasterstwa katolickiego 2 Korpusu Polskiego, przybył z kilkoma oficerami sztabu na miejsce walk. Jak wspominał Jan Bielatowicz, mieli wybrać miejsce na cmentarz dla poległych żołnierzy.

Niedawno kupiłem książkę ks. Włodzimierza Cieńskiego Od Lwowa do Teheranu. Wspomnienia duszpasterskie 1939–1942, w wyborze i opracowaniu Jacka Żurka. Pierwszą część tomu stanowi obszerna biografia kapelana, obejmująca również jego służbę w 2 Korpusie Polskim i powojenne losy. Dalej znajdują się wspomnienia Cieńskiego, dokumenty, mapy i fotografie. To skarbnica wiedzy o nim samym i duszpasterstwie polskich żołnierzy oraz cywilów, którzy wydostali się z ZSRS.
Ze Lwowa do sowieckiego więzienia
Włodzimierz Cieński urodził się 6 kwietnia 1897 roku we Lwowie. Zanim rozpoczął studia teologiczne, studiował rolnictwo w Dublanach pod Lwowem. Święcenia kapłańskie przyjął w 1924 roku, a przed wybuchem wojny został proboszczem parafii św. Marii Magdaleny we Lwowie.
Po wybuchu wojny pomagał uchodźcom i włączył się w działalność Związku Walki Zbrojnej pod pseudonimem „Pomian”. W kwietniu 1940 roku aresztowało go NKWD. Więziono go najpierw we Lwowie, następnie w Moskwie. W czerwcu 1941 roku skazano go na śmierć. Wolność odzyskał po zawarciu układu Sikorski–Majski.

W Polskich Siłach Zbrojnych
W 1941 roku ks. Włodzimierz Cieński objął kierownictwo katolickiego duszpasterstwa polowego Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS. Do miejsc, w których formowano polskie oddziały, docierali również cywile zwolnieni z więzień, łagrów i miejsc zesłania. Wśród osób, którym pomagał Cieński, znalazły się jego bratanica Ewa Cieńska-Fedorowicz i jej matka.
Ewa wspominała, że stryj odnalazł je w Uzbekistanie i sprowadził do Jangi-Jul. Kiedy ciężko zachorowała, pomógł jej opuścić szpital, zorganizował nosze i umożliwił obu kobietom wyjazd do Iranu. Z jej relacji wynika, że Cieński, sam jeszcze osłabiony po pobycie w więzieniu, wyjeżdżał w teren, by szukać Polaków potrzebujących pomocy.
W sierpniu 1942 roku opuścił ZSRS i dotarł do Teheranu. Dalej jego droga wiodła przez Kizilribat w Iraku, Gazę w Palestynie oraz Kassasin i Port Said w Egipcie. Służył w Armii Polskiej na Wschodzie, a 1 listopada 1943 roku oficjalnie objął funkcję szefa duszpasterstwa katolickiego 2 Korpusu Polskiego. W 1944 roku dotarł do Włoch przez Tarent.
Jedziesz na Monte Cassino?
Zamów przewodnik „Monte Cassino i okolice” i odwiedź miejsca związane z 2 Korpusem Polskim: klasztor i Polski Cmentarz Wojenny, pobliskie wzgórza, pomniki i miejscowości wokół Cassino.
Pod Monte Cassino
We Włoszech Cieński od 2 lutego do 23 kwietnia 1944 roku służył na froncie nad rzeką Sangro. Jak podaje Jacek Żurek na podstawie karty ewidencyjnej jego służby wojskowej, od 24 kwietnia do 31 maja 1944 roku miał przydział frontowy pod Monte Cassino. Początkowo rezydował w Campobasso i Bojano. Jeszcze przed rozpoczęciem polskiego natarcia, 4 maja, biskup polowy Józef Gawlina mianował go dziekanem wojsk we Włoszech.
Cieńskiemu podlegali proboszczowie dywizyjni – ks. Józef Joniec w 3 Dywizji Strzelców Karpackich i ks. Wiktor Judycki w 5 Kresowej Dywizji Piechoty. O. Józef Innocenty Bocheński zapamiętał rozmowę, w której Cieński opowiadał mu, jak różnie obaj proboszczowie wspierali kapelanów swoich dywizji.
Relację Jana Bielatowicza o wyborze miejsca na cmentarz przytaczam w przewodniku Monte Cassino i okolice. Szlakiem 2 Korpusu Polskiego. Cmentarz powstał w dolinie między wzgórzem klasztornym a wzgórzem 593, na terenie, o który walczyli żołnierze 2 Korpusu. Ks. Cieński uczestniczył zarówno w rozmowach o lokalizacji cmentarza, jak i w poświęceniu Polskiego Cmentarza Wojennego na Monte Cassino. Otrzymał Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 20.

Od Ankony do Bolonii
6 czerwca 1944 roku w Campobasso bp Józef Gawlina mianował Cieńskiego wikariuszem generalnym biskupa polowego dla wojsk na Środkowym Wschodzie i we Włoszech. Siedziba wikariusza znajdowała się przy 2 Korpusie. We Włoszech Cieński utworzył w korpusie Akcję Katolicką i opiekował się Biurem Prasowym biskupa polowego. Od lipca 1944 roku biurem kierował o. Józef Innocenty Bocheński, który w sierpniu rozpoczął wydawanie we Włoszech tygodnika „W Imię Boże”.
Od czerwca do początku września 1944 roku Cieński służył nad Adriatykiem i uczestniczył w bitwie o Ankonę. Jesienią jego karta ewidencyjna odnotowuje służbę w Apeninach, a od 2 stycznia do 8 kwietnia 1945 roku nad rzeką Senio. Od 9 kwietnia uczestniczył jako kapelan w walkach o Bolonię. Po zdobyciu miasta 21 kwietnia przebywał w nim co najmniej do 2 maja, kiedy zakończyły się działania wojenne we Włoszech. W 1944 roku otrzymał Krzyż Walecznych, a w 1945 roku Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami.

Z Wielkiej Brytanii do klasztoru w Normandii
Jesienią 1946 roku Cieński przybył z oddziałami 2 Korpusu do Wielkiej Brytanii. Służył w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia, a później pracował wśród polskich emigrantów. Był proboszczem w Marsworth, współtworzył Instytut Polski Akcji Katolickiej i pełnił funkcję asystenta kościelnego ośrodka wydawniczego Veritas.

W 1955 roku wstąpił do trapistów w Bricquebec w Normandii. Po dwuletnim nowicjacie złożył pierwsze śluby zakonne, a w 1960 roku śluby wieczyste. Według Aliny Siomkajło w tej drugiej uroczystości uczestniczył gen. Władysław Anders. W opactwie Cieński pracował w gospodarstwie i założył sad. Przydała mu się wiedza rolnicza zdobyta jeszcze w Dublanach.
W opactwie Notre-Dame-de-Grâce spędził ostatnie niemal 28 lat życia. Zmarł 20 stycznia 1983 roku i został pochowany na cmentarzu zakonnym w Bricquebec w Normandii.
W swoim życiu ks. Włodzimierz Cieński pozostał wierny zawołaniu „Bóg, Honor i Ojczyzna”. Po rozwiązaniu 2 Korpusu Polskiego nadal pracował wśród polskich żołnierzy i emigrantów. Gdy wypełnił swoje zadania wobec Ojczyzny, poświęcił się całkowicie służbie Bogu, wstępując do zakonu trapistów.
Tu możesz zamówić przewodnik „Monte Cassino i okolice”
-
Monte Cassino i okolice. Szlakiem 2 Korpusu Polskiego. Przewodnik
74,99 zł z VAT -
Rzym. Szlakiem Caravaggia – przewodnik (ebook)
17,99 zł z VAT

