Tablica poświęcona Wojciechowi Narębskiemu w Venafro

Przygotowując przewodnik „Monte Cassino i okolice. Szlakiem 2 Korpusu Polskiego”, pojechałem w 2023 roku do Venafro, żeby zobaczyć pomnik niedźwiedzia Wojtka. Obok pomnika znajduje się tablica informująca, że podczas bitwy o Monte Cassino stacjonowała w tym miejscu 22 Kompania Zaopatrywania Artylerii. Służył w niej m.in. Wojciech Narębski, którego koledzy nazywali „małym Wojtkiem”.

We wrześniu 2026 roku wróciłem na Via Maiella specjalnie po to, żeby obejrzeć nową tablicę poświęconą Narębskiemu. Przyjechałem po południu, zaparkowałem po przeciwnej stronie drogi i podszedłem do niewielkiego budynku, na którego ścianie umieszczono tablicę.

Wojciech Narębski – żołnierz i naukowiec

Po ewakuacji na Bliski Wschód trafił do 3 Dywizji Strzelców Karpackich. Ciężka choroba i pogorszenie stanu zdrowia uniemożliwiły mu dalszą służbę w piechocie. W listopadzie 1942 roku został skierowany do 2 Kompanii Transportowej, późniejszej 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii.

Od września 1944 do lutego 1945 roku uczył się w Szkole Podchorążych Rezerwy Służby Zaopatrywania i Transportu w Materze. Po jej ukończeniu wrócił do kompanii jako starszy strzelec podchorąży. Później ponownie skierowano go do Matery, gdzie był instruktorem jazdy i obsługi pojazdów. Służbę w 2 Korpusie zakończył jako kapral podchorąży.

Kontynuował również przerwaną przez wojnę edukację ogólną. Uczył się na kursach maturalnych w Alessano, a po przeniesieniu do Wielkiej Brytanii zdał maturę w listopadzie 1946 roku w Cawthorne koło Barnsley.

W 1947 roku wrócił do Polski i rozpoczął studia chemiczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Później związał życie z Krakowem. Został profesorem nauk o Ziemi, specjalizującym się w geochemii, mineralogii i petrografii. Pracę naukową łączył z badaniem historii 2 Korpusu Polskiego, spotkaniami z młodzieżą i pielęgnowaniem przyjaźni polsko-włoskiej.

Zmarł 27 stycznia 2023 roku. Został pochowany na cmentarzu Grębałów w Krakowie. Pośmiertnie awansowano go do stopnia pułkownika.

Odsłonięcie tablicy w Venafro

Z inicjatywą upamiętnienia profesora Nerębskiego w Venafro wystąpili Danuta Wojtaszczyk i Krzysztof Piotrowski. Ufundowali tablicę, a przy jej realizacji współpracowali z Lucianem Buccim, prezesem Winterline War Museum. Uroczystość odsłonięcia tablicy miała miejsce 26 maja 2026 roku.

W uroczystości uczestniczyli m.in. burmistrz Venafro Alfredo Ricci, attaché obrony RP w Rzymie płk Zbigniew Kołaczek, przedstawiciele włoskich bersalierów i karabinierów, mieszkańcy Venafro oraz uczniowie miejscowych szkół. Przyjechała także 40-osobowa delegacja Dowództwa 2 Korpusu Polskiego – Dowództwa Komponentu Lądowego, której przewodniczył gen. Ryszard Pietras. Delegacja złożyła wieniec pod tablicą.

W przemówieniach przypomniano wojenne losy Narębskiego, jego powojenną pracę naukową i zaangażowanie w pielęgnowanie pamięci o żołnierzach 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. Krzysztof Piotrowski mówił o polsko-włoskim braterstwie broni, przywołując historię Włochów, którzy służyli w szeregach 2 Korpusu.

„Dochowałem wierności”

Kiedy stałem pod tablicą, myślałem o służbie Wojciecha Narębskiego w 2 Korpusie i o tym, jak po wojnie dbał o pamięć o swoich kolegach.