Jarosław RubinNa wzgórze 593 szedłem od Polskiego Cmentarza Wojennego na Monte Cassino około pół godziny. Po przebyciu mniej niż 1,5 kilometra dotarłem do pomnika 3 Dywizji Strzelców Karpackich, który postawiono na wzgórzu, które nazywane jest Górą Ofiarną. I rzeczywiście – podczas bitwy o Monte Cassino – Góra Ofiarna została obficie skropiona krwią polskich żołnierzy.
Krwawe walki o wzgórze 593
W czasie pierwszego natarcia podczas bitwy o Monte Cassino zadaniem 3 DSK było opanowanie wzgórza 593 i dalej wzgórza 569 oraz Massy Albanety.
12 maja 1944 o godzinie 1:30 w kierunku wzgórza 593 wyruszył 2 batalion 1. Brygady Strzelców Karpackich. Około 2:00 wzgórze 593 zostało zdobyte, a dwie czołowe kompanie ruszyły w kierunku następnego obiektu natarcia – wzgórza 569 – oddzielonego od wzgórza 593 tylko płytkim siodłem.
Jedziesz na Monte Cassino?
Zamów przewodnik „Monte Cassino i okolice” i odwiedź miejsca związane z 2 Korpusem Polskim: klasztor i Polski Cmentarz Wojenny, pobliskie wzgórza, pomniki i miejscowości wokół Cassino.
Niemcy przeprowadzili pięć przeciwnatarć. Ponieważ sytuacja na wzgórzu 593 była coraz gorsza, kierujący akcją na wzgórzach 593 i 569 mjr Ludwik Rawicz-Rojek otrzymał rozkaz przejścia do obrony. Posłano mu na pomoc kompanię z 3 batalionu. W czasie ciężkich walk o wzgórze 593 poległ mjr Rojek, zastępca dowódcy 2 Batalionu, a około godziny 20:00 resztki batalionu wycofały się na pozycje przesłonowe. Nie osiągnięto żadnego z celów pierwszego natarcia – nie zdobyto wzgórz 593 i 569.
Wzgórze 593 zostało zajęte podczas drugiego natarcia z 17 na 18 maja 1944 roku przez 4 i 5 Batalion Strzelców Karpackich.
O godzinie 8:30 dwie kompanie 4 batalionu (pierwsza i czwarta) pod dowództwem mjr. Somchjanca wyszły z rejonu wyczekiwania, doszły do Domku Doktora, i ruszyły do szturmu na wzgórze 593. Około 9:30 opanowano 3 bunkry na wzgórzu, a w godzinę później – w drugim natarciu – zostały zdobyte kolejne dwa bunkry. Pierwsza kompania poniosła duże straty. Poległ m. in. jej dowódca por. Władysław Baran.
O godzinie 11:25 zdobyto dalsze dwa bunkry na grzbiecie 593 i trzy na jego południowym stoku. Poległ kpt. Tadeusz Taradaj, dowódca czwartej kompanii.
O 11:45 mjr Somchjanc nakazuje zorganizować obronę i zwraca się do dowódcy batalionu ppłk. Fanslaua o podjęcie nowego uderzenia dopiero pod osłoną nocy.
Na podstawy wyjściowe przybył też ppłk Karol Fanslau. Dowódca 4 batalionu zginął o 15:25 od serii spandaua, kiedy przebywał na lewym skrzydle wśród atakujących żołnierzy. Wkrótce poległ też jego następca, mjr Józef Stojewski-Rybczyński, prowadząc żołnierzy do ataku.
O 18:15 płk dypl. Roman Szymański, dowódca 2 Brygady Strzelców Karpackich, przekazał ppłk. Karolowi Piłatowi, dowódcy 5 batalionu, zadanie utrzymania tego, co zdobyte.
18 maja o 6:30 dwie grupy szturmowe z 4 batalionu uderzyły na niezajęte jeszcze bunkry niemieckie na szczycie wzgórza 593. W zażartej walce, niejednokrotnie prowadzonej wręcz, zginęło 46 spadochroniarzy. Pół godziny później wzgórze 593 zostało zdobyte.
Już 2 lipca 1944 roku dowodzący 3 DSK gen. Bronisław Duch wydał rozkaz budowy pomnika upamiętniającego bój podległych mu oddziałów na wzgórzu Monte Calvario. W rozkazie generał pisał: „Trzeba, aby na wzgórzu 593, gdzie najwięcej krwi żołnierskiej się polało, stanął pomnik godny ich żołnierskiej chwały”. Prace budowlane rozpoczęto jeszcze w sierpniu 1944 roku. Więcej o pomniku przeczytasz w artykule Pomnik 3 DSK na wzgórzu 593.
Trasa na wzgórze 593
Jeżeli jesteś na Monte Cassino tylko kilka godzin, to polecam przejście trasy od cmentarza na wzgórze 593. Opisałem ją dokładnie w przewodniku Monte Cassino i okolice. Szlakiem 2 Korpusu Polskiego.
Początkowo idziesz drogą, która prowadzi do Albanety, a potem skręcasz w w prawo, zgodnie ze strzałką kierującą do pomnika 3 DSK na wzgórzu 593 w Strada Obelisco. Cała trasa zajmie ci ok. 30-40 minut w jedną stronę.
Najwyżej oceniane produkty
-
Monte Cassino i okolice. Szlakiem 2 Korpusu Polskiego. Przewodnik
74,99 zł z VAT -
Rzym. Szlakiem Caravaggia – przewodnik (ebook)
17,99 zł z VAT
Hello Jarosław, I have a question regarding timelines during the Battles of Hill 593 & 569. In your comment regarding „Bloody Battles for Hill 593” above, it is mentioned „On May 12, 1944, at 1:30 a.m., the 2nd Battalion of the 1st Infantry Division set off towards Hill 593. Carpathian Rifle Brigade. Around 2:00 a.m., Hill 593 was captured” But, in the next paragraph the last sentence states: „None of the objectives of the first attack were achieved – hills 593 and 569 were not captured.” Then later on that you state: „Hill 593 was occupied during the second attack from 17 to 18 May 1944 by the 4th and 5th Carpathian Rifle Battalions.” Which is correct, was Hill 593 objective completed or not on the first attack on May 12? Another question I am still trying to establish is what happend between May 12 & May 17, 1944. there appears to be no activity mentioned in your comments and others I have read about, but my father Jan Drewniak, a Sapper of 3rd Sapper Battalion writes in his memoirs as they were advancing on the hill there was mortar fire activity May 14 when he was hit by shrapnel and he saw others also hit and killed during that time period. If you can shed any light on this time period I would be most grateful. I have requested PISM to send me any documents during this time period as well. Thanks, take care. I await your response.
Podczas pierwszego natarcia wzgórze 593 zostało zajęte, ale nie zostało utrzymane, czyli jeden z głównych celów natarcia 3 DSK nie został zrealizowany. Jak napisał gem. Anders w swoich wspomnieniach: „Okazało się, że łatwiej było zdobyć te przedmioty natarcia niż je utrzymać. Oceniłem, że nie ma widoków, by te same baony mogły wykonać dalsze natarcie. A pozostawienie ich na zdobytych stanowiskach z każdą godziną zwiększało straty. (…) Wydałem rozkazy ściągnięcia walczących brygad do stanowisk wyjściowych, a następnie zastąpienia ich przez świeże oddziały, które miały dalej prowadzić natarcie. (…) Oddziały nasze odeszły na podstawy wyjściowe wieczorem 12 maja, a niektóre dopiero w ciągu 13 maja”. I dalej gen. Anders: „Czas między pierwszym a 2 natarciem użyto na rozpoznawanie nieprzyjaciela i na przygotowanie samego natarcia. Przez cały ten okres, nieprzyjaciela stale trzymano w napięciu ogniem, wypadami, patrolowaniem.”. W tym czasie oddziały 2 Korpusu były w zasięgu artylerii niemieckiej i z pewnością byli żołnierze, którzy zginęli lub zostali ranni w czasie przerwy w działaniach bojowych.
Thanks for your reply. I hope that PISM responds to my request for documents during this period. When I receive them and if I find anything to the contrary I’ll let you know.