Bombardowanie Venafro we wspomnieniach generała Andersa

Bombardowanie Venafro – 15 marca 1944 r. Amerykańskie bombowce pomyliły Monte Santa Croce z Monte Cassino. Zginęło 35 mieszkańców Venafro, ok. 40 żołnierzy w szpitalu marokańskim i 44 alianckich artylerzystów.

Pisałem już wcześniej o bombardowaniu Venafro. Była to jedna z tragicznych pomyłek alianckiego lotnictwa w czasie walk o Monte Cassino. Wyzwolone już miasto nie było celem ataku, a jednak bomby spadły na domy, szpital wojskowy, oddziały alianckie i rejon dowództwa brytyjskiej 8 Armii.

Okazało się, że tego samego dnia w rejonie Venafro był generał Władysław Anders, dowódca 2 Korpusu Polskiego. Został wezwany przez generała Olivera Leese’a, dowódcę brytyjskiej 8 Armii. Krótki opis tego wydarzenia znalazł się w książce Andersa Bez ostatniego rozdziału.

Dlaczego alianci zbombardowali Venafro 15 marca 1944 roku?

Venafro było już wtedy w rękach aliantów. Miasto leży po drugiej stronie masywu, pod Monte Santa Croce, a nie pod Monte Cassino. Tego dnia alianckie lotnictwo prowadziło zmasowany nalot na Cassino, które Niemcy zamienili w silny punkt oporu.

Część bombowców pomyliła jednak cel. Zamiast Cassino zaatakowano Venafro. Samoloty B-17 Flying Fortress i B-24 Liberator pomyliły Monte Santa Croce z Monte Cassino. Kiedy pierwsze bomby spadły na Venafro, nad miastem pojawił się dym. Kolejne formacje bombowców uznały go za znak, że znajdują się nad właściwym celem.

Generał Anders koło Venafro

15 marca wezwano mnie do wysuniętego rzutu sztabu gen. Leese koło Venafro. Przybyłem nieco wcześniej. Gen. Leese nie wrócił jeszcze z odcinka frontu. Zauważyłem duże zamieszanie i zniszczenie. Okazało się, że klucz bombowców amerykańskich zmylił cel i zbombardował oddziały brytyjskie. Niestety, były straty w ludziach. Gen. Leese po powrocie z typową flegmą angielską obchodził miejsce bombardowania, oglądając powywracane i spalone samochody oraz zniszczone pomieszczenia sztabu z własnym jego wozem mieszkalnym na czele. Ten sam klucz bombardował także przez pomyłkę dowództwo korpusu francuskiego oraz niektóre oddziały polskie, Francuzi mieli dość znaczne straty w zabitych i rannych, my wyszliśmy tym razem stosunkowo cało.

W. Anders, Bez ostatniego rozdziału, Wspomnienia z lat 1939–1946, Montgomeryshire Printing Co, Newton 1950.

Ile osób zginęło w bombardowaniu Venafro?

Uderzenie dosięgło również rejon dowództwa brytyjskiej 8 Armii. Zniszczony został między innymi samochód generała Leese’a. Sam dowódca ocalał, ponieważ w chwili nalotu nie było go na miejscu.

Mieszkańcy Venafro pamiętają o tej dacie. W centrum miasta znajduje się pomnik upamiętniający tragedię z 15 marca 1944 roku. Składa się z marmurowej tablicy z wyrytym napisem oraz bomby z czasów II wojny światowej.

Jak dotrzeć do Venafro podczas podróży po okolicach Monte Cassino?

Zachęcam do odwiedzenia Venafro (prowincja Isernia, region Molise) podczas podróży po okolicach Cassino. Więcej o Venafro, Muzeum Winterline, polskich oddziałach stacjonujących w tym rejonie oraz Cmentarzu żołnierzy francuskich piszę w przewodniku Monte Cassino i okolice. Szlakiem 2 Korpusu Polskiego, w części poświęconej trasom samochodowym.