Domek Doktora. Nie tylko punkt opatrunkowy

Kiedy dojdziesz do Domku Doktora, możesz być przekonany, że patrzysz przede wszystkim na miejsce związane z ratowaniem rannych. I słusznie. W przewodniku Monte Cassino i okolice. Szlakiem 2 Korpusu Polskiego przeczytasz, że właśnie tutaj podczas bitwy o Monte Cassino mieścił się Batalionowy Punkt Opatrunkowy 3 DSK. Ale to nie wszystko…

Wysunięty punkt dowodzenia

Warto wiedzieć, że w czasie czwartej bitwy o Monte Cassino Domek Doktora pełnił nie tylko funkcję BPO. W Domku Doktora znajdował się również wysunięty punkt dowodzenia 1 Brygady Strzelców Karpackich, gdzie przebywał dowódca 1 BSK płk Walenty Peszek (KMC nr 1726).

Ten ważny szczegół czasem umyka, kiedy patrzysz dziś na to miejsce i wspominasz doktora Adama Majewskiego, który walczył tam o życie rannych żołnierzy.

Krytyczne godziny w Domku Doktora (12 maja 1944)

12 maja 1944 roku, po osiągnięciu przez żołnierzy 1 BSK wzgórza 593, w wysuniętym punkcie dowodzenia 1 BSK, w rejonie „Domku Doktora”, gdzie przebywał płk Peszek, sytuacja stawała się coraz bardziej nerwowa. Wszystkie radiostacje w atakujących oddziałach zostały zniszczone, a niemiecki ostrzał zerwał także połączenia telefoniczne brygady z jej batalionami.

W celu nawiązania łączności z czołowymi kompaniami 2 Batalionu ppłk Tytus Brzósko (KMC nr 1166) nakazał wysłać na wzgórze strz. Kazimierza Zielińskiego (KMC nr 14505) z radiostacją z pocztu dowódcy 1 kompanii. Pod silnym ogniem strz. Zieliński dotarł na wzgórze 593. Tam zestroił swój aparat z radiostacją dowództwa 2 Batalionu. Dopiero od tego momentu znów zaczęły napływać meldunki.

O godzinie 11.00 płk Walenty Peszek wezwał do siebie ppłk. Józefa Sokola (KMC nr 1887), dowódcę 3 Batalionu, i nakazał mu wraz z resztkami 2 Batalionu za wszelką cenę utrzymać pozycje obronne sprzed natarcia. Chwilę później sam opuścił Domek Doktora i ruszył do dowództwa brygady, ale o 11.15 został ranny odłamkiem niemieckiego pocisku moździerzowego. Zdołał jeszcze przekazać rozkaz do sztabu 1 Brygady, powierzając dowództwo swojemu zastępcy ppłk. dypl. Mateckiemu. Do czasu jego przybycia dowództwo nad całością odcinka przejął ppłk Sokol.

Domek Doktora w relacjach świadków

Jan Bielatowicz, w książce „3 Batalion Strzelców Karpackich”, tak opisał wysunięty punkt dowodzenia:

„To loch podziemny o nierównym klepisku pod «Domkiem Doktora»”. Wejście zasłonięte workami z piaskiem, które są strzelnicą dla pocisków z klasztoru. Artyleria niemiecka uwzięła się, aby zburzyć resztki stojących ścian domku. Gruz zasypuje co chwilę piwnicę dowództwa, gdzie w ostatecznej ciasnocie siedzi skurczonych 5 oficerów i 3 szeregowych z plutonu łączności”.

Jeszcze barwniejszy opis przedstawił Melchior Wańkowicz:

W „domku doktora” rządzi dowódca 3. baonu, podpułkownik Sokoł – mały, pękaty, mówiący chrypliwym szeptem (na skutek choroby gardła), pełen temperamentu – postać kolorowa i popularna pośród wiary tobruckiej.

– Wieszczu – chrypi – najgorsza to ta krowa.

– Jaka krowa?

– No ta, pod pułapem. Niemiaszki ją tam powiesiły, by obedrzeć ze skóry; właśnie skończyli procedurę, gdy musieli nawiewać.

Zeschnięty trup krowi patronuje wszystkim kolejnym lokatorom domku.

M. Wańkowicz, Bitwa o Monte Cassino, Prószyński i S-ka, Warszawa 2009.

Do Domku Doktora

Do Domku Doktora prowadzi w przewodniku trasa T2: „Od Bramki do Domku Doktora”. Idąc od parkingu przy Polskim Cmentarzu Wojennym zgodnie z trasą T1, trzeba odbić w prawo w gruntową drogę i po ok. 200 m dochodzi się do samego Domku Doktora.

Więcej szczegółów i opisów znajdziesz w przewodniku.